Historia

Strona główna » Historia

wielkość tekstu:A | A | A

Historia kościołów św. Katatrzyny w Zamościu

Dawny kościół klasztorny reformatów, pod wezwaniem św. Piotra z Alkantary został ufundowany w 1674 roku przez Hieronima Żaboklickiego. Pierwsza kaplica zlokalizowana w budynku zaadaptowanym na ten cel, została poświęcona w 1674 roku przez biskupa Mikołaja Świrskiego. Kamień węgielny pod budowę nowego kościoła był poświęcony w 1680 roku, a pod budowę klasztoru w 1683 roku. W dniu 26 maja 1686 roku, biskup chełmski Stanisław Święcicki dokonał konsekracji świątyni. Autorem projektu założenia klasztornego reformatów w Zamościu był Jan Michał Link. Jednonawowy kościół wraz z przylegającym od zachodu piętrowym klasztorem tworzył zamknięty czworobok z wirydarzem. Założenie klasztorne było otoczone murem ze stacjami Drogi Krzyżowej. Ołtarz główny pod wezwaniem Krzyża Św. i św. Piotra z Alkantary usytuowano w połowie prezbiterium. Pozostałe ołtarze ustawione we wnękach nawy nosiły wezwania: Niepokalanego Poczęcia NMP, śś. Franciszka, Anny, Antoniego, Barbary i św. Piotra z Alkantary. W kryptach spoczywał m. in. zmarły w 1733 roku bp chełmski Jan Szaniawski oraz zmarły w 1747 roku marszałek wielki koronny, kasztelan krakowski Jan i jego żona Konstancja Mniszchowie. Reformaci prowadzili w Zamościu działalność kaznodziejską i rekolekcyjną w Kolegiacie, a także pracę wydawniczą w dziedzinie teologii i filozofii w Akademii Zamojskiej. Biblioteka klasztorna należała w tym czasie do większych bibliotek zakonnych. Klasztor reformatów w Zamościu został zamknięty w 1806 roku przez rząd austriacki. Zakonników przeniesiono do Chełma. Decyzją austriackich władz zaborczych szaty oraz naczynia liturgiczne i większość księgozbioru po zlikwidowanym konwencie zamojskim przekazano do czynnych klasztorów reformackich. Pozostałe wyposażenie, w tym ołtarze, ambonę, konfesjonały, lichtarze i marmurowe nagrobki sprzedano na licytacji w 1807 roku. Opustoszałe budynki przeznaczono na cele wojskowe. Kościół został znacznie przebudowany, m. in. zlikwidowano szczyty i sygnaturkę, prezbiterium podzielono na trzy kondygnacje, zamurowano okna.
Klasztor zburzono w 1821 roku. Na terenie poklasztornym utworzono plac musztry, a w dawnym kościele kolejno znajdowały się: magazyn, młyn, kuchnia wojskowa, skład węgla, a w latach 1915 - 22 kino - teatr. Starania społeczeństwa Zamościa o odzyskanie kościoła poreformackiego dla potrzeb kultu zakończyły się pomyślnie 18 lipca 1922 roku. Z inicjatywy ks. Kazimierza Czekańskiego rozpoczęto odbudowę kościoła według projektu architekta Edwarda Kranza.

W latach 1926 - 27 dzięki staraniom ówczesnego rektora kościoła ks. Henryka Cybulskiego, został on całkowicie przebudowany i dostosowany do celów kultu. Przywrócono pierwotny układ przestrzenny, wybudowano trójarkadowy chór muzyczny. Wyposażenie wnętrza wykonano w miejscowych warsztatach rzemieślniczych. Rekoncyliacja kościoła pod nowym wezwaniem św. Katarzyny nastąpiła 4 września 1927 roku. W ołtarzu głównym umieszczono obraz patronki, niegdyś znajdujący się w kościele św. Katarzyny na Lubelskim Przedmieściu, zburzonym w 1810 roku. Przed przekazaniem do kościoła poreformackiego, z obrazu, przechowywanego w kolegiacie, zdjęto posrebrzane sukienki, a malowidło poddano konserwacji.

W dniu 8 września 1938 roku, z inicjatywy ks. Wacława Staniszewskiego, sprowadzono do kościoła szkolnego św. Katarzyny relikwie św. Andrzeja Boboli. We wrześniu 1939 roku w podziemiach kościoła był ukrywany przez kilka tygodni obraz Jana Matejki Hołd Pruski. W czasie okupacji, po zamknięciu kolegiaty kościół św. Katarzyny pełnił funkcję kościoła parafialnego.

Po wojnie przez pewien czas nadal był to kościół szkolny, m. in. w roku 1947 ówczesny biskup lubelski Stefan Wyszyński udzielił bierzmowania zamojskim harcerkom. W okresie powojennym dzięki staraniom ks. Mieczysława Michalskiego dobudowano zakrystię oraz uzupełniano wyposażenie w tym tabernakulum, organy i dzwon na sygnaturce.

W roku 1983 kościół św. Katarzyny wpisano do rejestru zabytków wraz z wyposażeniem i drzewostanem w obrębie niewielkiego cmentarza.
Od roku 1990 trwały starania o odzyskanie całości terenu poklasztornego, które zakończyły się powodzeniem w 1993 i 1999 roku. Równocześnie z inicjatywy rektora ks. Zdzisława Ciżmińskiego rozpoczęto remont generalny budowli zagrożonej realną katastrofą budowlaną. Wykonane przy tym badania konserwatorskie umożliwiły odtworzenie pierwotnego wystroju architektonicznego oraz rozpoznanie zasięgu założenia klasztornego. Rekonstrukcję sylwety kościoła wraz z wystrojem elewacji zakończono w roku 1998 według projektu architekta Jana Radzika. Kalwarię na cmentarzu przykościelnym zaprojektował architekt Sebastian Ćwierz. Na miejscu klasztoru powstanie dom rekolekcyjny im. Sługi Bożego Stefana Kardynała Wyszyńskiego. Kościół św. Katarzyny zbudowany jest w stylu barokowym, murowany, jednonawowy, z prezbiterium węższym od nawy. Elewacje dekorowane pilastrami zamknięte są gzymsem koronującym. Budynek nakryty jest dachem dwuspadowym, z sygnaturką nad nawą oraz szczytami wolutowymi od frontu, nad łukiem tęczowym i prezbiterium. Wejście do kościoła poprzedza przedsionek nakryty kopułą. Od zachodu znajduje się zakrystia, od wschodu kruchta z wejściem do dolnej kondygnacji kościoła.

Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z pierwszej połowy XX wieku. W ołtarzu głównym znajduje się obraz patronki kościoła z drugiej połowy XVIII wieku, współczesne obrazowi dwie figury aniołów oraz obraz św. Jana Kantego, autorstwa W. Palessy i W. Bartoszewicza z 1929 roku, a także Miłosierdzia Bożego namalowany przez Ł. Bałzukiewicz w 1953 roku. Tabernakulum projektował Adam Klimek w 1954 roku. W ołtarzach bocznych po lewej stronie umieszczono obrazy Matki Boskiej Częstochowskiej, Niepokalanego Serca NMP i św. Teresy od Dzieciątka Jezus oraz po prawej stronie Serca Jezusowego, św. Józefa i św. Andrzeja Boboli. We wnęce obok tego ołtarza znajduje się relikwiarz i figura św. Andrzeja Boboli. Na ścianie nawy wisi obraz św. Huberta namalowany przez Edwarda Kopcińskiego w 1931 roku. Pod chórem figura MB Fatimskiej, wykonana przez Jana Pastuszka, jako wotum za dwadzieścia lat pontyfikatu papieża Jana Pawła II. We wnętrzu kościoła zwracają także uwagę epitafia i tablice poświęcone osobom i wydarzeniom związanym z historią kościoła św. Katarzyny. Pomnik ku czci profesorów i uczniów szkół zamojskich pomordowanych w czasie II wojny światowej projektował Adam Klimek (1946 rok). Tablicę ufundowaną na pamiątkę bierzmowania zamojskich harcerek w 1947 roku przez biskupa Stefana Wyszyńskiego projektował Bogusław Smyrski (1995 rok). Postać ks. Mieczysława Michalskiego upamiętnia tablica ufundowana w roku 1990, natomiast postać Kazimierza Lewickiego, dyrektora gimnazjum zamojskiego upamiętniono w 1945 roku. Na chórze kościoła znajdują się piętnastogłosowe organy wykonane w firmie braci Biernackich w Krakowie w 1956 roku.
Dzwon na sygnaturce wykonany w pracowni M. Wojtkowskiej w Węgrowie w 1955 roku nosi imiona św. Piotra i św. Stefana. Na cmentarzu przykościelnym od strony północnej wzniesiono w 2000 roku pomnik Krzyż Katyński według projektu Bogusława Smyrskiego.

Rozpoczęte po odzyskaniu kościoła prace mające na celu przywrócenie jego pierwotnego kształtu, trwają, z przerwami spowodowanymi szczupłością środków finansowych - do dziś. Potrzeby nadal są ogromne, a kapłani i wierni otaczają Darczyńców nieustanną modlitwą. Kościół Św. Katarzyny jest oazą duchową Zamościa. Tu gromadzą się wierni z miasta i okolic na czuwania modlitewne i spotkania ruchów religijnych takich jak: Legion Maryi, Rycerstwo Niepokalanej, Apostolstwo Matki Bożej Patronki Dobrej Śmierci, Wspólnota N. Krwi Chrystusa, III Zakon Franciszkański, Bractwo Szkaplerza Świętego i inne.
 
 
 
Odpusty:
 
1. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej - sobota po 25 listopada
2. Św. Andrzeja Boboli - 16 maja 

Aktualności
  • Poniedziałek, 20 maja 2019 Odpust ku czci św. Andrzeja Boboli

    W sobotę 18 maja przeżywaliśmy odpust Ku czci św. Andrzeja Boboli Patrona Polski. Sumie odpustowej o godz. 11.00 Przewodniczył i homilię wygłosił Ks. Michał Maciołek kanclerz kurii ...

dalej
  • Niedziela, 12 maja 2019 Jerycho Różańcowe 13-19 maja

    Zapraszamy serdecznie wszystkich do uczestnictwa w Jerychu Różańcowym - a więc nieustannej całodobowej adoracji Najświętszego Sakramentu, które będziemy przezywac w naszym ...

dalej
Ciekawostki
Dawny kościół klasztorny reformatów, pod wezwaniem św. Piotra z Alkantary został ufundowany w 1674 roku przez Hieronima Żaboklickiego. Pierwsza kaplica zlokalizowana w budynku zaadaptowanym na ten cel, została poświęcona w 1674 roku przez biskupa Mikołaja Świrskiego. Kamień węgielny pod budowę nowego kościoła był poświęcony w 1680 roku, a pod budowę klasztoru w 1683 roku.
dalej

Rektorat Kościoła pw. św. Katarzyny
ul. Ormiańska 11/2, 22-400 Zamość

tel.: 84 627 15 99
e-mail: rektorat@katarzyna-zamosc.pl

  • 57502923_664447963978413_7957154594969092096_n1597
  • 57395834_664447837311759_7918517077764210688_n1597
  • 57262894_664447527311790_6572294166204645376_n1597
  • 57168326_664448210645055_3441256947221790720_n1597
  • 57155459_664447803978429_6118205643573690368_n1597
Kościół Rektoralny Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Zamościu. "Boże, Ty ukazujesz moc w ludzkiej słabości, od Ciebie święta Katarzyna otrzymała siłę do zniesienia męczeństwa, niech wszystkim, którzy radują się jej chwałą, zawsze wyprasza łaskę do przezwyciężania pokus"
Zapytanie
Poleć stronę
  • gal1902
  • gal2397
  • gal3625